Devir ve ıskatın dinimizde yeri var mıdır?
Devir ve ıskatın dinimizde yeri var mıdır?
Ziyaretçi
Ölü İçin Devir Ve İskat
Dinimizde iskatın yeri nedir? Dinimizde dört delil vardır: Kitap, Sünnet, İcma ve Kıyas. Bu dört. Sual: Hiç namaz kılmamış bir insanın devir ve iskatı yapılır mı?
Din İşleri Yüksek Kurulu Dini Sorular
NAMAZ
Cevap Gönder:
Bu Soruya Gelen Cevaplar:
Misafir KullanıcıIskat, kişinin sağlığında çeşitli sebeplerle eda edemediği namaz, oruç, kurban, adak, keffaret... gibi dini mükellefiyetlerinin, ölümünden sonra fidye ödenerek düşürülmesi, böylece o kişinin bu tür borçlarından kurtulması anlamını taşır. Kur’an-ı Kerim’de: "Oruca dayanamayanlar bir yoksul doyumu fidye öder." (Bakara, 2/184) buyurulmaktadır. Bu ayetin hükmüne göre, oruca dayanamayan veya mazeretleri sebebiyle Ramazanda ve diğer zamanlarda oruç tutmaktan aciz kimselerin, her bir oruç günü için fidye ödemeleri gerekir. İslam fakihlerinin çoğunluğu, bu ayet-i celiledeki oruç yerine fidye ödenmesi hükmüne illet olan vasfın "acz" olduğuna hükmederek, mazeretli veya mazeretsiz oruç tutmamış ve kaza etmeden vefat etmiş olan kimselerin oruç borçları için de fidye ödeneceğini, hatta bu kimselerin bu konuda vasiyette bulunmaları gerektiğini ifade etmişlerdir. Çünkü ölen kimse de artık oruç tutmaktan acizdir. O halde bunların durumu, tutamadıkları oruca karşı fidye vermeleri nassla sabit olan kişilerin durumuna kıyas edilebilir. Ölenin bu konuda vasiyeti varsa, bu kıyas hükmü daha da kuvvet kazanmış olur.
Vasiyet yoksa, mirasçılar bunu yapmaya mecbur değildir. Ölen kişi miras bırakmamışsa veya bıraktığı mal yetmezse kendi mallarından teberru olarak da verebilirler. Oruç için bu şekilde yapılacak ıskat, dini hükümlere uygundur.
Namazların ıskatına gelince; bir kişinin namaz borçlarının fidye ile ödenebileceğine dair Kur’an ve sünnette ne bir delil ne bir işaret vardır. Bu itibarla fidye ile namaz borçlarının düşeceği söylenemez. Ancak, yoksulların sevindirilmesi sonucu Allah’ın affının tecellisi umulur. Hiç olmazsa sadaka sevabı verilir, günahların bağışlanmasına vesile olur. Nitekim Kur’an-ı Kerim’de "Şüphesiz, iyilikler kötülükleri giderir" (Hud 11/114) buyurulmuştur.
Ancak, belli bir miktar paranın fakire verilmesi ve onun da güya hamiyetli davranarak; aldığı parayı veren kişiye hibe etmesi ve ödenmesi gereken meblağ tamamlanıncaya kadar bu kabul ve hibe işinin devamı demek olan "devir" uygulamasının akli ve nakli hiçbir mesnedi yoktur.
Sonuç olarak, imkanlar dahilinde fakirlere sadaka vermek, hayır işleri yaptırmak, hayır kurumlarına yardımda bulunmak geride kalanların ölüler için yapabilecekleri en uygun davranıştır. Fakat bunu yaparken ölenin varisleri arasında fakirler, yetimler, ihtiyaç sahipleri, eş ve çocukların bulunması halinde (ölenin vasiyeti dışında) bunların mallarından ıskat, tasadduk ve devir yapılarak mağdur edilmeleri asla caiz değildir (İbn Nüceym, el-Bahru’r-raik, IV, 117; İbn Abidin, Reddü’l-muhtar, II, 72).
Şafii mezhebinde ağırlıklı görüş, namaz veya adanmış itikaf borcuyla ölen kimsenin yakınlarının ölen adına bu ibadetleri ifa etmesinin de fidye vererek bu borçları düşürmesinin de caiz olmadığı yönündedir Bununla birlikte sonraki Şafii kaynaklarında İmam Şafii’nin itikaf borcuyla ilgili görüşünden yola çıkılarak yakınlarının ölen adına bu iki ibadeti ifa edebileceği; yine, ölenin namaz ve itikaf borcu için fidye verilebileceği belirtilmiştir (Nevevi, el-Mecmu, VI, 372). Ancak Sübki gibi bazı Şafii fakihleri, mezhepte tercih edilen görüşün bu olmadığını vurgulamışlardır (Bacuri, I, 311).14 Şubat 2015 - 08:07:10
Son Sorular:
2780 Gün 14 Saat 6 dk. önce soruldu
Ceylan Ahıgül sordu
3350 Gün 4 Saat 17 dk. önce soruldu
ece çakır sordu
3380 Gün 18 Saat 59 dk. önce soruldu
Erhan Yiğit sordu
3390 Gün 16 Saat 40 dk. önce soruldu
cansu sordu
3394 Gün 11 Saat 59 dk. önce soruldu
mustafa 224 sordu
3402 Gün 11 Saat 5 dk. önce soruldu
emre sordu
3405 Gün 12 Saat 50 dk. önce soruldu
berkay sordu
3409 Gün 7 Saat 8 dk. önce soruldu
ali sordu
3411 Gün 14 Saat 50 dk. önce soruldu
canan sordu
3411 Gün 21 Saat 19 dk. önce soruldu
Şükrü Kum sordu
3416 Gün 7 Saat 2 dk. önce soruldu
Meltem Akar sordu
3423 Gün 14 Saat 15 dk. önce soruldu
Ali Kurtulmuş sordu
3428 Gün 10 Saat 56 dk. önce soruldu
hakan sordu
3432 Gün 11 Saat 31 dk. önce soruldu
arda sordu
3434 Gün 8 Saat 53 dk. önce soruldu
Kerem sordu